Autisme bij vrouwen: waarom het vaak pas laat wordt herkend

26/02/2026

Sommige vrouwen komen pas rond hun dertigste, veertigste of zelfs later tot een verrassend inzicht:
"Misschien ben ik niet overgevoelig, niet te intens, niet te ingewikkeld… Misschien is er iets wat al mijn ervaringen samenbrengt."

Autisme bij vrouwen wordt nog te vaak laat herkend. Niet omdat het er niet is, maar omdat het zich anders toont dan het klassieke beeld dat lange tijd in de literatuur dominant was.

Veel vrouwen kregen eerst andere diagnoses: depressie, angststoornis, bipolaire stoornis of borderline persoonlijkheidsstoornis. Dat roept begrijpelijkerwijs vragen op. Was het een misdiagnose? Of is er sprake van comorbiditeit? Het antwoord is meestal genuanceerd.

Masking bij vrouwen met autisme

Een belangrijk begrip binnen de recente literatuur is masking of camoufleren (Hull et al., 2017).

Veel vrouwen met autisme:

Observeren sociale situaties nauwkeurig
Leren sociale regels cognitief
Oefenen gezichtsuitdrukkingen of gespreksscripts
Passen hun gedrag sterk aan aan de context
Ervaren na sociale interactie diepe vermoeidheid

Van buitenaf lijken zij sociaal vaardig. Van binnen voelt het vaak als voortdurend presteren. Masking kan jaren standhouden. Maar op een bepaald moment; vaak bij verhoogde levensdruk (moederschap, relatie, werkstress) ontstaat uitputting of burn-out.

Dan komt men soms in de hulpverlening terecht met klachten van depressie of angst.

Autisme en depressie: wat is het verschil?

Depressieve klachten komen vaker voor bij vrouwen met autisme dan in de algemene bevolking (Lever & Geurts, 2016).

Er is overlap:

Terugtrekking
Vermoeidheid
Slaapproblemen
Gevoel anders te zijn

Het verschil zit vaak in de ontwikkelingsgeschiedenis. Een depressie betekent een duidelijke verandering ten opzichte van eerder functioneren. Autisme is aanwezig sinds de vroege ontwikkeling, ook al werd het niet herkend. De depressie ontstaat dan niet los van het autisme, maar als gevolg van langdurige overbelasting, sociaal onbegrip of chronische zelfaanpassing.

Autisme en bipolaire stoornis

Soms wordt emotionele intensiteit of sterke focus op interesses verward met hypomanie. Een bipolaire stoornis vereist echter duidelijke, afgebakende episoden van manie of hypomanie met verhoogde stemming, verminderde slaapbehoefte zonder vermoeidheid en toegenomen doelgerichte activiteit (Vannucchi et al., 2014).

Bij autisme zijn stemmingswisselingen meestal:

Reactief op prikkels
Contextgebonden
Verbonden met overbelasting

Echte comorbiditeit is mogelijk, maar minder frequent dan men soms denkt.

Autisme en borderline persoonlijkheidsstoornis

Bij vrouwen is dit een van de meest besproken differentiaaldiagnoses.

Overlappingen zijn er zeker:

Emotieregulatieproblemen
Identiteitsvragen
Interpersoonlijke gevoeligheid

Toch ligt de kern anders. Bij autisme staan sociale verwarring en sensorische overbelasting centraal.

Bij borderline staan verlatingsangst en relationele instabiliteit centraal. Daarnaast speelt trauma vaak een rol. Veel autistische meisjes ervaren pesten, sociale uitsluiting of relationele kwetsbaarheid (Bargiela et al., 2016). Dit kan secundaire patronen versterken die lijken op persoonlijkheidsproblematiek.

Daarom is grondige diagnostiek bij autisme bij volwassenen essentieel.

Wanneer professionele hulp zoeken?

Bij aanhoudende uitputting, terugkerende depressieve klachten, relationele moeilijkheden of het gevoel "altijd anders" te zijn, kan een gespecialiseerde evaluatie zinvol zijn.

Autismediagnostiek bij volwassenen vraagt:

Ontwikkelingsanamnese
Contextuele analyse
Differentiaaldiagnostiek
Zorgvuldige afweging van comorbiditeit

Een diagnose mag nooit oppervlakkig worden gesteld; maar ook niet onnodig worden uitgesteld.

Belangrijke opmerking

Deze tekst is bedoeld als psycho-educatie en vervangt geen professionele diagnose of behandeling. Enkel een gekwalificeerd team, zoals een klinisch psycholoog, psychiater of gespecialiseerd diagnostisch centrum, kan een grondige evaluatie uitvoeren en een behandelplan op maat opstellen.

Referentielijst

Bargiela, S., Steward, R., & Mandy, W. (2016). The experiences of late-diagnosed women with autism spectrum conditions. Molecular Autism, 7(1), 1–11. https://doi.org/10.1186/s13229-016-0091-7

Hull, L., Petrides, K. V., Allison, C., Smith, P., Baron-Cohen, S., Lai, M.-C., & Mandy, W. (2017). "Putting on my best normal": social camouflaging in adults with autism spectrum conditions. Journal of Autism and Developmental Disorders, 47(8), 2519–2534. https://doi.org/10.1007/s10803-017-3166-5

Lever, A. G., & Geurts, H. M. (2016). Psychiatric co-occurring symptoms and disorders in young, middle-aged, and older adults with autism spectrum disorder. Research in Autism Spectrum Disorders, 31, 42–51. https://doi.org/10.1016/j.rasd.2016.07.002

Vannucchi, G., Masi, G., Toni, C., Dell'Osso, L., Erfurth, A., & Perugi, G. (2014). Bipolar disorder in adults with autism spectrum disorder. Journal of Affective Disorders, 168, 151–156. https://doi.org/10.1016/j.jad.2014.06.040

Bronvermelding:
Kılıç, E. (2026). Autisme bij vrouwen: waarom het vaak pas laat wordt herkend. https://www.emelkilic.be